Το πεντάγωνο της Αφροδίτης
Στις 3 Οκτωβρίου η Αφροδίτη θα αρχίσει να φαίνεται σαν να γυρίζει πίσω. Δεν γυρίζει. Και το σχήμα που γράφει κάθε οκτώ χρόνια το παρακολουθούσαν ήδη πριν από τριάμισι χιλιάδες χρόνια.
Ό,τι είναι σε μοβ πλαίσιο το υπολογίσαμε από τα δεδομένα θέσεων πλανητών (ephemeris) DE421. Μπορείτε να το ελέγξετε.
Ό,τι είναι σε χρυσή γραμμή το είπαν άνθρωποι, σε συγκεκριμένη εποχή. Λέμε ποιοι και πότε.
Τι κάνει η Αφροδίτη αυτή τη στιγμή
ΓΕΩΚΕΝΤΡΙΚΑ ΜΗΚΗ, ΤΡΟΠΙΚΟΣ ΖΩΔΙΑΚΟΣΤη στιγμή που γράφεται αυτό το κείμενο, η Αφροδίτη προχωρά κανονικά με λιγότερο από έναν βαθμό την ημέρα. Ο Ερμής τρέχει διπλάσια. Και οι δύο θα σταματήσουν μέσα στις επόμενες οκτώ εβδομάδες.
Οι θέσεις υπολογίζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που υπολογίζεται ο γενέθλιος χάρτης σας μέσα στην εφαρμογή. Το πρόσημο της ταχύτητας είναι όλη η διαφορά: αρνητικό σημαίνει ανάδρομος.
Τι σημαίνει ανάδρομος, κυριολεκτικά
ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ, ΟΧΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΗ Αφροδίτη δεν αλλάζει ποτέ κατεύθυνση. Κινείται γύρω από τον Ήλιο πάντα προς την ίδια φορά, χωρίς εξαίρεση και χωρίς επιβράδυνση.
Αυτό που αλλάζει είναι η δική μας θέση.
Η Αφροδίτη είναι εσωτερικός πλανήτης, βρίσκεται πιο κοντά στον Ήλιο από εμάς, άρα κινείται ταχύτερα. Κάθε δεκαεννέα περίπου μήνες μας προσπερνά από μέσα, περνώντας ανάμεσα σε εμάς και τον Ήλιο. Στις εβδομάδες γύρω από εκείνο το πέρασμα, ένας παρατηρητής πάνω στη Γη τη βλέπει να οπισθοχωρεί ως προς τα σταθερά άστρα, όπως ακριβώς ένα τρένο που προσπερνάτε φαίνεται για λίγο να κινείται προς τα πίσω.
Η ανάδρομη κίνηση είναι λοιπόν γεγονός της οπτικής μας γωνίας, και επειδή είναι γεωμετρία υπολογίζεται με ακρίβεια λεπτού.
Προσέξτε ότι οι δύο στάσεις είναι σε διαφορετικά ζώδια. Η Αφροδίτη σταματά μέσα στον Σκορπιό, οπισθοχωρεί πάνω από το όριο, και ξεκινά ξανά μέσα στον Ζυγό.
Και μια σύμπτωση που αξίζει να σημειωθεί
ΔΥΟ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΟΚΤΩ ΩΡΕΣΟ Ερμής θα κάνει το ίδιο, λίγο αργότερα και μέσα στο ίδιο ζώδιο. Το ενδιαφέρον είναι πού τελειώνουν οι δύο διαδρομές.
Οι δύο πλανήτες που κινούνται πιο κοντά στον Ήλιο από εμάς ξαναρχίζουν την ορθή τους πορεία μέσα στο ίδιο εικοσιτετράωρο. Δεν υπάρχει μηχανισμός που να το επιβάλλει: οι δύο συνοδικοί κύκλοι είναι ανεξάρτητοι. Φέτος απλώς πέφτουν έτσι.
Το σχήμα των οκτώ ετών
ΠΕΝΤΕ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΑν αντί για μία ανάδρομη περίοδο κοιτάξετε τις επόμενες πέντε, δηλαδή τα επόμενα οκτώ χρόνια, οι θέσεις όπου η Αφροδίτη σταματά δεν είναι διάσπαρτες. Κάθε επόμενη πέφτει περίπου εκατόν σαράντα τέσσερις μοίρες πιο πίσω από την προηγούμενη, που είναι ακριβώς τα δύο πέμπτα του κύκλου. Πέντε τέτοια βήματα κλείνουν το σχήμα.
| Ημερομηνία | Θέση | Μήκος | Συνοδική περίοδος (ημέρες) |
|---|---|---|---|
| 3 Οκτ 2026 | Σκορπιός 8°29′ | 218,491° | · |
| 10 Μαΐ 2028 | Δίδυμοι 19°41′ | 79,687° | 585,66 |
| 16 Δεκ 2029 | Αιγόκερως 24°02′ | 294,028° | 585,03 |
| 20 Ιουλ 2031 | Λέων 26°26′ | 146,427° | 580,72 |
| 27 Φεβ 2033 | Κριός 8°32′ | 8,531° | 587,94 |
| 30 Σεπ 2034 | Σκορπιός 6°08′ | 216,129° | 580,16 |
Μέση συνοδική περίοδος των πέντε: 583,90 ημέρες. Η τιμή που δίνουν τα εγχειρίδια είναι 583,92. Προσέξτε όμως ότι οι επιμέρους περίοδοι διαφέρουν μεταξύ τους έως και 7,78 ημέρες, κάτι που η μέση τιμή το κρύβει εντελώς.
Η έκτη στάση, τον Σεπτέμβριος 2034, δεν πέφτει πάνω στην πρώτη. Πέφτει 2,362 μοίρες πιο πίσω, ύστερα από 7,9934 χρόνια.
Το σχήμα δηλαδή κλείνει, αλλά όχι ακριβώς. Περιστρέφεται πολύ αργά. Γι αυτό ένας κανόνας οκτώ ετών δουλεύει για μερικές γενιές και μετά αρχίζει να ξεφεύγει, και γι αυτό οι αρχαίοι κατάλογοι χρειάζονταν κάθε τόσο διόρθωση.
Μια διευκρίνιση για όποιον έχει ξαναδεί αυτό το σχήμα αλλού. Συνήθως σχεδιάζεται από τις κάτω συνόδους, δηλαδή από τις στιγμές που η Αφροδίτη περνά ακριβώς ανάμεσα σε εμάς και τον Ήλιο. Εδώ σχεδιάζεται από τις στάσεις, που είναι άλλο σημείο του ίδιου κύκλου. Το σχήμα βγαίνει το ίδιο, ελαφρώς στραμμένο.
Ο ουρανός δεν άλλαξε ποτέ αυτόν τον κύκλο. Άλλαξε μόνο τι κάναμε εμείς μαζί του.
Ποιος το είδε πρώτος, και τι κατάλαβε
Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ, ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣΑπό εδώ και κάτω δεν μετράμε. Αφηγούμαστε, με ονόματα και χρονολογίες.
Ένα από τα αρχαιότερα σωζόμενα αρχεία πλανητικών παρατηρήσεων αφορά την Αφροδίτη. Είναι η πινακίδα της Αφροδίτης του Αμμισαντούκα, που καταγράφει για είκοσι ένα χρόνια τις εξαφανίσεις και τις επανεμφανίσεις της στον ουρανό, δηλαδή τα ορατά άκρα του ίδιου κύκλου των πεντακοσίων ογδόντα τεσσάρων ημερών που μετρήσαμε παραπάνω. Το κείμενο ανάγεται στη βασιλεία του Αμμισαντούκα, 1646 έως 1626 π.Χ., και μας έχει φτάσει σε αντίγραφα του 7ου αιώνα π.Χ. από τη βιβλιοθήκη της Νινευή, ως πινακίδα 63 της σειράς οιωνών Enuma Anu Enlil.
Κάθε καταγραφή συνοδεύεται από οιωνό: αν η Αφροδίτη χάθηκε τη δείνα ημέρα, τότε θα συμβεί το δείνα στη χώρα. Δεν είναι αστρολογία με τη σημερινή έννοια, δεν αφορά πρόσωπα. Είναι κρατική πρόγνωση, και είναι πάνω απ όλα αρχείο: κάποιος κοίταζε κάθε βράδυ και έγραφε.
Δυόμισι χιλιάδες χρόνια αργότερα, ο William Lilly εκδίδει το Christian Astrology, το πληρέστερο εγχειρίδιο της αγγλικής παράδοσης. Στον πίνακα των αξιωμάτων και αδυναμιών, στη σελίδα 115, ένας ανάδρομος πλανήτης βαθμολογείται με μείον πέντε.
Αυτό αντιβαίνει σε ό,τι λέγεται σήμερα. Για τον Lilly και για ολόκληρη την παράδοση πίσω του, η ανάδρομη κίνηση δεν ήταν πρόσκληση σε περισυλλογή. Ήταν αδυναμία. Ο πλανήτης ήταν εξασθενημένος, δεν μπορούσε να κάνει καλά τη δουλειά του.
Η σημερινή ανάγνωση, περίοδος αναθεώρησης και εσωτερικής επεξεργασίας, είναι πολύ νεότερη από όσο υποθέτει ο περισσότερος κόσμος. Γεννιέται με τη στροφή της αστρολογίας προς την ψυχολογία, και ορόσημό της είναι το The Astrology of Personality του Dane Rudhyar, που κυκλοφορεί στη Νέα Υόρκη το 1936 και ξαναδιαβάζει ολόκληρο το σύστημα με όρους της ψυχολογίας του Γιουνγκ. Η αδυναμία γίνεται εσωστρέφεια. Το ελάττωμα γίνεται λειτουργία.
Και η δημοφιλής εκδοχή, ο ανάδρομος Ερμής που χαλάει τα ραντεβού και χάνει τις αποσκευές, είναι ακόμη νεότερη. Ανήκει στα λαϊκά περιοδικά του ύστερου 20ού αιώνα, και ύστερα στο διαδίκτυο.
Τρεις εντελώς διαφορετικές αναγνώσεις, λοιπόν, του ίδιου ακριβώς φαινομένου. Ο οιωνός για το κράτος, η αδυναμία του πλανήτη, η πρόσκληση σε αναθεώρηση. Και ανάμεσά τους, αμετακίνητες, οι 583,90 ημέρες.
Καμία από αυτές δεν είναι άχρηστη επειδή έχει ημερομηνία. Έχουν όμως συγγραφέα, και αξίζει να ξέρετε ποια ακούτε. Το να παρουσιάζεται μια ανάγνωση του 1936 ως αιώνια σοφία δεν την τιμά, της αφαιρεί την ιστορία της.
Πώς βγήκαν αυτοί οι αριθμοί
ΜΕΘΟΔΟΣ, ΚΑΙ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣΚανένα νούμερο σε αυτό το κείμενο δεν πληκτρολογήθηκε από άνθρωπο. Όλα υπολογίστηκαν πάνω στα δεδομένα θέσεων πλανητών (ephemeris) DE421 της NASA, με τον ίδιο μηχανισμό που υπολογίζει τον γενέθλιο χάρτη σας μέσα στην εφαρμογή.
Η ακριβής ώρα μιας στάσης θέλει μια προσοχή που δεν είναι προφανής. Το «είναι ανάδρομος σήμερα» και το «πότε ακριβώς γυρίζει» δεν είναι η ίδια ερώτηση και δεν απαντιούνται με το ίδιο εργαλείο: μια ταχύτητα μετρημένη προς τα εμπρός σε διάστημα μιας ημέρας μηδενίζεται περίπου μισή ημέρα νωρίτερα από την πραγματική στάση.
Οι ώρες εδώ βρέθηκαν με κεντρική διαφορά και διαδοχική διχοτόμηση μέχρι το λεπτό.
Και επειδή ένας αριθμός που δεν τον έλεγξε κανείς δεν πρέπει να τυπώνεται, κάθε στάση επαληθεύτηκε ξανά με τη Swiss Ephemeris, μια εντελώς ανεξάρτητη υλοποίηση που δίνει αναλυτική ταχύτητα.
Η διαφορά στον Ερμή είναι μεγαλύτερη, και ο λόγος δεν είναι σφάλμα: η κεντρική διαφορά προσεγγίζει μια καμπύλη, και η καμπυλότητα μεγαλώνει όσο ταχύτερα αλλάζει η ταχύτητα του πλανήτη. Ο Ερμής αλλάζει ταχύτητα γρηγορότερα από κάθε άλλο σώμα. Λίγα λεπτά μέσα σε είκοσι ημέρες ανάδρομης πορείας δεν αλλάζουν τίποτα, αλλά προτιμούμε να το γράψουμε παρά να το αποσιωπήσουμε.
Πηγές
ΓΙΑ ΝΑ ΤΑ ΕΛΕΓΞΕΤΕ ΜΟΝΟΙ ΣΑΣ- Θέσεις και ημερομηνίες: JPL DE421. Διασταύρωση με Swiss Ephemeris 2.10.03.
- Πινακίδα της Αφροδίτης του Αμμισαντούκα: Enuma Anu Enlil, πινακίδα 63. Παρατηρήσεις είκοσι ενός ετών από τη βασιλεία του Αμμισαντούκα (1646 έως 1626 π.Χ.), σε αντίγραφα του 7ου αιώνα π.Χ. από τη Νινευή, στο Βρετανικό Μουσείο.
- William Lilly, Christian Astrology, Λονδίνο 1647, σ. 115, πίνακας αξιωμάτων και αδυναμιών.
- Dane Rudhyar, The Astrology of Personality: A Reformulation of Astrological Concepts and Ideals in Terms of Contemporary Psychology and Philosophy, Lucis Publishing, Νέα Υόρκη 1936.
Οι ίδιοι υπολογισμοί, στη δική σας ημερομηνία γέννησης. Ο χάρτης υπολογίζεται δωρεάν.
Υπολογίστε τον χάρτη σας